ወርቃማ የላቲን አባባሎች



Accipere quid ut justitiam facias non est tam accipere quam extorquere.

ፍትህ ሰጥቶ በምላሹ ሽልማት መቀበል ዞሮ ዞሮ ቅሚያ ነው፡፡ (ፍትህ ሰጥቶ ሽልማት መቀበል ሙስና ነው፡፡)

Accusare nemo debet se, nisi coram Deo.

በእግዜር ፊት ካልሆነ በቀር ማንም ራሱን እንዲከስ (እንዲወነጅል) አይገደድም፡፡

Ad officium justiciariorum spectat unicuique coram eis placitanti justitiam exhubere.

ዳኝነት ለጠየቀ ሁሉ ዳኝነት መስጠት የዳኞች ግዴታ ነው፡፡

Aedifcare in tuo proprrio solo non licet quod alteri noceat.

በራስ መሬት ላይ ሌላውን ሊጎዳ በሚችል ምልኩ ግንባታ ማካሄድ አግባብ አይደለም

Agentes et consentientes pari poena plecten tu.

ያደረገውም የተስማማውም እኩል ይቀጣሉ፡፡

Ambulatoria est voluntas defunct us que advitae supermum exitum

ኑዛዜ ተናዛዡ በህይወት ባለበት በማንኛውም ጊዜ ሊቀየር (ሊለወጥ) ይችላል፡፡

Applicatio est vita regulae

የህግ ልቡ ያለው አፈፃፀሙ ላይ ነው፡፡ (የህግ ህይወቱ አፈፃጠሙ)

Arbor dum cresciti lignum dum crescere nescit

እያደገ ከሆነ ዛፍ እንለዋለን፡፡ ካልሆነ እንቸት ነው፡፡

Arma in armatus sumere Jura sinunt

መሳሪያ ባነሳው ላይ መሳሪያ ማንሳትን ህጉ ይፈቅደዋል፡፡

Audi alteram partem

በተቃራኒው ወገን ስማው፡፡ (አንድ ሰው መከላከያው ሳይሰማለት ሊቀጣ አይገባም)

Bebeficium non datu nisi officii causa

ለተሰራ ስራ ካልሆ በቀር ደመወዝ አይከፈልም፡፡

Causa caysae est causati

የመንስዔው መንስዔ የውጤቱ መንስዔ ነው፡፡

Commodum ex injuria sua nemo habere debet

ማንም ሰው ከጥፋቱ ተጠቃሚ መሆን የለበትም

Consenensus, non conclubitus, facit matrimonium

(የተጋቢዎች) ፍቃድ እንጂ አንሶላ መጋፈፍ ጋብቻን አይመሰርትም፡፡

Consuetudo est alaltera lex

ልማድም ሌላ ህግ ነው፡፡

Currit tempus contra desides te sui Juris contemptores

በመብቱ ላይ የተኛውን ጊዜ ቆሞ አይጠብቀውም፡፡

Delegata potestas non potese deledari

በውክልና የተገኘ ስልጣን እንደገና በውክልና ሊተላለፍ አይችልም፡፡

De similibus idem est judicium

በተመሳሳይ ጉዳዮች ተመሳሳይ ፍርድ መስጠት አለበት፡፡

Dormiunt aliquando legs, nunquam moriuntur

ህጎች አንዳንዱ ቢተኙም ፈጽሞ አይሞቱም

Duas ucores eodem tempore habere non licef

በአንድ ጊዜ ሁለት ሚስት መያዝ ህጋዊ አይደለም፡፡

Ejus nulla culpa est cui parere nenecesse sit

በበላ ትዕዛዝ የተገደደ ሰው ጥፋት የለበትም

Error juris nocet

የህግ ስህተት ይጎዳል (ያማል)

Executio est executio juris secundum judium.

አፈፃፀም ማለት በፍርዱ መሠረት ህጉን ማስፈፀም ነው

Executio est firis et fructus Regis

የህግ (የመጨረሻ) ግብ እና ፍሬው አፈፃፀሙ ነው

Ex facto jus oritur

ህጉ ከፍሬ ነገሩ ይመነጫል

Exfrequenti delicto augetur poena

ጥፋት ሲደጋገም ቅጣቱም ይጨምራል

Fiat justitia ruat caelum

ሰማይ ቢገለበጥም እንኳን ፍትህ መሰራት (መሰጠት) አለበት

Frans est celare frqandem

የማጭበርበር ድርጊትን መደበቅ በራሱ ማጭበርበር ነው፡፡

Frusta est potential quae nun quam venit in actum

ያልተገለገሉበት ስልጣን ረብ የለሽ ነው፡፡

Frusta probatur quod probatum non relevant.

ቢረጋገጥ ለጉዳ አጋዥነት (ረብነት) የሌላውን ነገር ማረጋገጥ ፋይዳ የለውም

Haeres haeredis mei est mens haeres

የወራሼ ወራሽ ወራሼ (የኔም ወራሽ) ነው፡፡

Hora non est multum de substanti negotii, licet in appello de ea aliquando

ጦርነት ያወጁብን ወይም ያወጅንባቸው ጠላቶቻችን ናቸው፡፡ የተቀሩት በሙሉ ሴረኞች ወንበዴዎች ናቸው፡፡

Idem agens te patients esse non potest

ተወካይ በተመሳሳይ ጊዜ አድራጊም ተደራጊም (ነገሩ የሚደረግለት) ሰው መሆን አይችልም፡፡

One thought on “ወርቃማ የላቲን አባባሎች

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s