ወርቃማ የላቲን አባባሎች


Fiat justitia ruat caelum

ሰማይ ቢገለበጥም እንኳን ፍትህ መሰራት (መሰጠት) አለበት

Frans est celare frqandem

የማጭበርበር ድርጊትን መደበቅ በራሱ ማጭበርበር ነው፡፡

Frusta est potential quae nun quam venit in actum

ያልተገለገሉበት ስልጣን ረብ የለሽ ነው፡፡

Frusta probatur quod probatum non relevant.

ቢረጋገጥ ለጉዳዩ አግባብነት የሌለውን ነገር ማረጋገጥ ፋይዳ የለውም

Haeres haeredis mei est mens haeres

የወራሼ ወራሽ ወራሼ (የኔም ወራሽ) ነው፡፡

Hora non est multum de substanti negotii, licet in appello de ea aliquando

ጦርነት ያወጁብን ወይም ያወጅንባቸው ጠላቶቻችን ናቸው፡፡ የተቀሩት በሙሉ ሴረኞች ወንበዴዎች ናቸው፡፡

Idem agens te patients esse non potest

ተወካይ በተመሳሳይ ጊዜ አድራጊም ተደራጊም (ነገሩ የሚደረግለት) ሰው መሆን አይችልም፡፡

Idem est facere et nolle prohibere cum posis

አንድን ድርጊት መፈጸምና ማስቆም የምትችለው ድርጊት መተው ሁለቱም አንድ ናቸው፡፡

Isem non esse et non apparere

ህልውና ማጣትም መጥፋትም ሁለቱም አንድ ናቸው፡፡

Id tantum possumus quad de jure possumus.

ማድረግ የምንችለው በህጋዊ መንገድ ማድረግ የምንችለውን ብቻ ነውው፡

Ignorantia juris non excusat

ህግን አለማወቅ ይቅርታ አያሰጥም

In conventionibus, contrahertium voluntas potius quam verba spectaribplacuit

በውል ውስጥ ከተዋዋይ ወገኖች ቃል ይልቅ ሃሳባቸው መታየት አለበት

Inde datae leges ne fortiori omnia posset

ህግ የቆመው ኃይለኛው ወገን ያልተገደበ ስልጣን እንዳይኖረው ነው፡፡

Judex bonus nihil ex arbitrio suo faciat nec propositone docmesticae voluntaris, sed juxta leges et jura pronuncite.

ጥሩ ዳኛ ከራሱ የግል ፍላጎትና ምርጫ ተነሳስቶ ምንም ነገር ማድረግ የለበትም፡፡ ይልቅስ በህግና በፍትህ እተመራ ዳኝነት ሊሰጥ ይገባዋል፡፡

Judex non reddit plus quam quod petens ipse requirit.

ዳኛ ከሳሹ ራሱ ከጠየቀው በላይ ዳኝነት ሊሰጥ አይገባም

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s